De meeste ondernemers staan er nauwelijks bij stil dat er elke dag stroom uit het stopcontact komt. Tot het een keer misgaat. Een storing in de wijk, graafwerk verderop of een probleem in je eigen installatie, en ineens staan kassa’s, koelcellen, machines of servers stil. Soms is het na een paar minuten voorbij, soms duurt het uren. Hoe groot de schade is, hangt vooral af van de vraag of je erop voorbereid was.
Begin bij de vraag wat er precies stilvalt
Een goede voorbereiding begint niet bij techniek, maar bij je eigen bedrijfsprocessen. Loop eens na wat er gebeurt als de stroom om tien uur ’s ochtends uitvalt. Kun je nog afrekenen? Blijft je koeling op temperatuur? Wat gebeurt er met een productieproces dat halverwege wordt onderbroken, of met bestanden waaraan op dat moment wordt gewerkt? En werkt je toegangscontrole of alarminstallatie nog?
Maak daarna onderscheid tussen wat direct door moet draaien, wat een korte onderbreking aankan en wat best een paar uur kan wachten. Een webshop met een eigen server heeft andere behoeften dan een bakkerij met ovens of een praktijk met medische apparatuur. Leg ook vast wat een uur stilstand je ongeveer kost aan omzet, bederf of extra werk. Dat helpt bij de afweging welke investering in verhouding staat tot het risico. Een eenmanszaak met een laptop en een router komt vaak al ver met een kleine UPS, terwijl een productiebedrijf met zware machines heel andere keuzes moet maken.
Vergeet de menselijke kant niet. Wie weet waar de hoofdschakelaar zit, wie belt de netbeheerder of de installateur, en hoe informeer je klanten als je tijdelijk niet bereikbaar bent? Een kort draaiboek dat iedereen kan vinden, voorkomt dat je op het moment zelf moet improviseren.
UPS, aggregaat of batterij, wat past bij jouw situatie?
Voor de technische kant zijn er grofweg drie bouwstenen, die je los of in combinatie kunt inzetten.
Een UPS, ook wel no-break installatie genoemd, zorgt ervoor dat apparatuur zonder onderbreking stroom blijft krijgen op het moment dat het net wegvalt. Dat is vooral belangrijk voor systemen die geen enkele hapering verdragen, zoals servers, netwerkapparatuur en besturingen. Een UPS is meestal bedoeld om een korte periode te overbruggen, bijvoorbeeld tot een andere bron het overneemt of tot systemen netjes zijn afgesloten.
Een aggregaat wekt zelf stroom op en kan daarmee een langere uitval opvangen. Het heeft wel even nodig om op te starten en de belasting over te nemen, en daarom wordt het vaak gecombineerd met een UPS. Batterijsystemen kunnen op hun beurt piekbelastingen opvangen, zodat een aggregaat zuiniger kan draaien. Zo’n combinatie wordt ook wel een hybride oplossing genoemd.
Welke opstelling het beste werkt, hangt af van het vermogen dat je nodig hebt, hoe lang je zonder net wilt kunnen draaien en hoeveel ruimte er is. Laat je daarover adviseren door een partij die zowel de techniek als de toepassing begrijpt. Een energiespecialist als Brinkmann & Niemeijer, die aggregaten, batterijsystemen en no-break installaties levert en ook engineering en onderhoud verzorgt, kan meekijken naar wat er in jouw geval nodig is. Vraag bij elk advies door op de uitgangspunten, zodat je begrijpt waarom een bepaald vermogen of een bepaalde combinatie wordt voorgesteld.
Een noodstroomvoorziening moet je ook onderhouden
Een veelgemaakte fout is ervan uitgaan dat een installatie die er staat, het ook doet als het erop aankomt. Accu’s verouderen, brandstof die lang stilstaat kan in kwaliteit achteruitgaan en een aggregaat dat nooit draait, kan juist op het verkeerde moment weigeren. Plan daarom periodiek onderhoud en test de overschakeling regelmatig onder realistische omstandigheden.
Kijk bij zo’n test ook of de praktijk overeenkomt met je draaiboek. Neemt de installatie inderdaad de apparatuur over die je had bedacht? Is er sinds de aanschaf iets bijgekomen, zoals een extra koelcel of een laadpunt, dat het benodigde vermogen heeft veranderd? Bedrijven groeien en veranderen, en je noodstroomvoorziening moet daarin meegroeien.
Je hoeft niet alles in één keer te regelen. Begin met de processen die echt niet mogen stoppen en bouw van daaruit verder. Zo maak je je bedrijf stap voor stap minder kwetsbaar voor een storing die je zelf niet in de hand hebt.