Wat betekent circulair ondernemen nu écht voor een bedrijf? In dit artikel ontdek je welke principes erachter zitten, hoe het in de praktijk werkt, wat het financieel kan opleveren en welke bedrijven er al concreet mee aan de slag zijn.
Ook leggen we uit hoe het verschilt van andere vormen van duurzaam ondernemen en welke fiscale voordelen er mogelijk zijn in 2025.
Wat is circulair ondernemen?
Circulair ondernemen is een bedrijfsstrategie waarbij grondstoffen, producten en materialen zo lang mogelijk in gebruik blijven. Het doel is om economische waarde te behouden zonder afval te produceren. In plaats van grondstoffen één keer te gebruiken en daarna weg te gooien (lineair model), richt circulair ondernemen zich op hergebruik, reparatie, refurbishing en recycling.
Een bedrijf dat circulair onderneemt:
- Ontwerpt producten die demontabel en herbruikbaar zijn
- Vermijdt afval door reststromen opnieuw in te zetten
- Verkoopt diensten in plaats van producten (bijv. licht-as-a-service)
- Neemt gebruikte producten terug voor herverwerking of doorverkoop
De circulaire aanpak richt zich dus niet alleen op duurzaamheid in de brede zin, maar op het sluiten van kringlopen binnen het bedrijfsproces.
Hoe werkt circulair ondernemen in de praktijk?
Circulair ondernemen begint met een analyse van de materiaalstromen binnen een bedrijf. Vervolgens worden processen aangepast om grondstoffen langer in de keten te houden. Dat kan op verschillende manieren:
- Productontwerp: bedrijven ontwerpen producten modulair, zodat onderdelen makkelijk vervangen of gerepareerd kunnen worden.
- Product-als-dienst: een bedrijf verkoopt het gebruik, niet het bezit. Voorbeeld: Swapfiets biedt fietsen aan via abonnement in plaats van losse verkoop.
- Terugnamebeleid: producten worden na gebruik teruggenomen voor revisie, hergebruik of recycling.
- Gebruik van reststromen: afval van het ene proces wordt grondstof voor een ander. Bijvoorbeeld koffiedik gebruiken als bodem voor paddenstoelenteelt.
Bedrijven passen deze strategieën aan op hun sector en schaal. Zo kunnen productiebedrijven materiaalstromen optimaliseren, terwijl dienstverleners vooral inzetten op levensduurverlenging en digitalisering.
Wat levert circulair ondernemen concreet op voor bedrijven?
Circulair ondernemen leidt tot zowel kostenbesparingen als nieuwe verdienmodellen. Een aantal meetbare voordelen:
- Lagere materiaalkosten: door hergebruik daalt de inkoop van grondstoffen. Sommige bedrijven besparen hierdoor tot 20% op jaarlijkse materiaalkosten.
- Minder afvalverwerking: minder restafval betekent lagere kosten voor transport en verwerking.
- Nieuwe inkomstenbronnen: denk aan abonnementen, retourpremies en secundaire markten.
- Betere toegang tot subsidies: in 2025 zijn er verschillende regelingen, waaronder de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil).
Volgens een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving kan circulair ondernemen op termijn tot 8.000 extra banen in Nederland leiden, vooral in reparatie, logistiek en recycling.
Welke bedrijven passen circulair ondernemen toe en met welk resultaat?
Steeds meer bedrijven kiezen voor circulaire modellen, van kleine startups tot grote ketens. Enkele concrete voorbeelden:
- Fairphone (Amsterdam): maakt modulaire smartphones waarvan onderdelen afzonderlijk te vervangen zijn. Dit verlengt de levensduur tot wel 5 jaar.
- Auping (Deventer): produceert matrassen die volledig recyclebaar zijn en teruggenomen worden na gebruik.
- Interface (wereldwijd actief): verhuurt tapijttegels aan bedrijven en neemt deze terug na gebruik voor recycling tot nieuwe vloerbedekking.
- MUD Jeans (Laren): biedt spijkerbroeken via een leaseconstructie en recyclet oude jeans tot nieuw garen.
Deze bedrijven laten zien dat circulair ondernemen niet alleen mogelijk is, maar ook winstgevend kan zijn met de juiste aanpak.
Veelgestelde vragen
Is circulair ondernemen verplicht in Nederland?
Nee, het is niet verplicht, maar de overheid stimuleert het wel via subsidies en regelgeving. In 2050 moet de Nederlandse economie volledig circulair zijn.
Wat is het verschil tussen circulair en lineair ondernemen?
Lineair ondernemen gebruikt grondstoffen één keer en produceert afval. Circulair ondernemen houdt materialen in een gesloten kringloop, zonder afval.
Hoeveel kost circulair ondernemen gemiddeld voor een MKB-bedrijf?
De initiële investering ligt gemiddeld tussen de € 10.000 en € 100.000, afhankelijk van sector en omvang. Kosten dalen op termijn door lagere inkoop en afvalkosten.
Zijn er subsidies beschikbaar in 2025 voor circulair ondernemen?
Ja, via regelingen als de MIA en Vamil kunnen ondernemers in 2025 tot 36% fiscaal voordeel krijgen op circulaire investeringen.
Kun je als dienstverlener ook circulair ondernemen?
Ja, bijvoorbeeld door digitale diensten te combineren met gebruiksmodellen, zoals software-licenties in plaats van eenmalige verkoop of apparatuur-as-a-service.